Food Wiki

ค้นหา 6,333 คำศัพท์

Taenia solium / พยาธิตืดหมู

พยาธิตืดหมู (Taenia solium) หรือตัวตืดหมู คือปรสิต (parasite) ชนิดหนึ่ง ที่เป็นพยาธิของคน ติดต่อผ่านทางอาหาร
จัดเป็นอันตรายทางอาหาร (
food hazard) ประเภทอันตรายทางชีวภาพ (biological hazard)

ลักษณะทั่วไป

พยาธิตืดหมูเป็นพยาธิตัวแบน (flat worm) ลักษณะลำตัวมี สีขาวขุ่น เป็นเส้นแบน (tape worm) คล้ายเส้นข้าวซอย
มีความยาวหลายเมตร ลำตัวเป็นปล้อง ซึ่งพยาธิตัวตืดอีกชนิดที่พบในคนคือ พยาธิตืดวัว (Taenia saginata)

การติดต่อผ่านอาหารและการปนเปื้อนในอาหาร

เมื่อคนกินอาหารที่ประกอบจากเนื้อหมู ที่มีตัวอ่อนพยาธิอยู่ โดยกินดิบหรือสุกๆ ดิบๆ เช่น ลาบ แหนม ตัวอ่อนก็จะโตเป็นพยาธิตัวแก่
ในลำไส้เล็กของคน ปล้องท้ายสุดของพยาธิ จะหลุดปนออกมากับอุจจาระคน หรืออาจจะคืบคลานออกมาจากทวารหนัก ภายในปล้อง
มีไข่พยาธิอยู่มากมาย หากกินหมูที่มีไข่พยาธิเข้าไปแล้ว

วงจรชีวิตของพยาธิตืดหมู (Taenia solium)

หมูสาคู (Cysticercus cellulosae) จากพยาธิตืดหมู (Taenia solium)

ที่มา: http://www.cfsph.iastate.edu/DiseaseInfo/clinical-signs-photos.php?name=taenia

 

ไข่จะโตเป็นระยะตัวอ่อนเรียก เม็ดสาคู โดยมากพบอยู่ในกล้ามเนื้อของหมู มีขนาดมองเห็นได้ด้วยตาเปล่า

อันตรายจากพยาธิตืดหมู

เนื่องจากคนอาจกินไข่พยาธิเข้าไปโดยปะปนกับอาหารหรือน้ำดื่ม ไข่พยาธิก็จะโตเป็นระยะตัวอ่อนเม็ดสาคูในร่างกายคน
โดยไปอยู่ตามอวัยวะต่างๆ เช่น สมอง ตา หัวใจ ปอด และกล้ามเนื้อ ทำให้เกิดอาการรุนแรง ภาวะที่มีตัวอ่อนเม็ดสาคู cysticercus
ในร่างกาย เรียกว่า ซิสติเซอร์โคซิส (cysticercosis) เมื่ออยู่ในอวัยวะที่สำคัญๆ เช่น ในสมองและไขสันหลัง (neurocysticercosis)
บางทีรุนแรงอาจถึงตายได้ หรือ ตาบอดเมื่ออยู่ในตา (ซิสติเซอร์โคซิสของนัยน์ตา ocular cysticercosis)

 

 

พยาธิตัวตืดหมู (Taenia solium) มีอันตรายและความรุนแรงของอาการน้อยกว่าพยาธิตืดวัว

 

การป้องกันและควบคุมโรคพยาธิตัวตืดหมู

  • ผลิตพืชและปศุสัตว์ ตามหลักมาตรฐานอาหารปลอดภัย Good Agriculture Practice (GAP)
  • เนื้อสัตว์ผ่านการตรวจจากโรงฆ่าสัตว์ที่ได้มาตรฐาน
  • การนำเนื้อสัตว์มาแปรรูปให้ปฏิบัติตามหลักมาตรฐานอาหารปลอดภัย GMP, HACCP
  • ควบคุม อนามัยส่วนบุคคล (personal hygiene) เช่น อุจจาระลงในส้วมที่ถูกสุขลักษณะ ตรวจสุขภาพพนักงาน คนที่มีพยาธิ
    ต้องรักษาให้หายขาด
  • ควบคุมคุณภาพน้ำดื่ม น้ำใช้ในกระบวนการผลิต
  • ควบคุมความสะอาดของท่อระบายน้ำ
  • ควบคุมน้ำและมลพิษทางอากาศ
  • ใช้กรรมวิธีการแปรรูปอาหาร (food processing) เช่น
  • ป้องกันการปนเปื้อนข้าม (cross contamination) จากเนื้อสัตว์ดิบไปยังเนื้อสัตว์ที่ผ่านการปรุงสุกแล้ว
  • หุง ต้ม ย่าง เนื้อสัตว์ให้ สุกอย่างทั่วถึง ถ้าเป็นพวกผักสดต้องนำมาล้างให้สะอาด
  • แช่แข็ง (freezing) อาหารที่อุณหภูมิต่ำกว่า - 18 องศาเซลเซียส
  • การแปรรูปด้วยความร้อนระดับพาสเจอไรซ์ (pasteurization)
  • การฉายรังสี (food irradiation)

 

การรักษา

 

นิโคลซาไมด์ มีเบนดาโซล พราซิควันเทล แต่ให้ปรึกษาแพทย์และรับประทานยาตามแพทย์สั่ง ไม่ควรจะซื้อยาถ่ายพยาธิมากินเอง
เพราะพยาธิตัวตืดหมูอาจทำให้เกิดการติดเชื้อโดยตนเอง จากระยะตัวอ่อนพยาธิ (เป็นซิสติเซอร์โคซิส) ได้ และอาจรุนแรงถึงกับเสียชีวิตได้

 

Reference

ผศ.เอื้อมพร รัตนชาญพิชัย ตัวตืดหมู และ ตัวตืดวัว

 

 



(เข้าชม 3,611 ครั้ง)

คำศัพท์ที่เกี่ยวข้อง
สมัครสมาชิก