Food Wiki

ค้นหา 6,333 คำศัพท์

Manganese (Mn) / แมงกานีส

แมงกานีส เป็นแร่ธาตุชนิดหนึ่งและเป็นสารอาหารที่จำเป็นต่อร่างกาย ถูกค้นพบว่าเป็นแร่ธาตุที่จำเป็นต่อร่างกายตั้งแต่ปีพ.ศ. 2473 ทำหน้าที่เป็นโคแฟคเตอร์ของเอนไซม์หลายชนิด แมงกานีสมี oxidation state +2 หรือ +3 ในร่างกายมีแมงกานีสประมาณ 12-20 มิลลิกรัม พบมากในเลือดและตับ พบเพียงเล็กน้อยในเนื้อเยื่อต่างๆ

การดูดซึมและการขนย้าย

ร่างกายได้รับแมงกานีสจากอาหารประมาณวันละ 5-10 มิลลิกรัม และถูกดูดซึมที่ลำไส้เล็กด้วยระบบการขนย้ายที่ใช้พลังงาน (active transport system) การดูดซึมเกิดขึ้นได้เพียง 2-15 เปอร์เซ็นต์ของปริมาณที่กินเข้าไปเท่านั้น กลไกการดูดซึมคล้ายเหล็ก การได้รับเส้นใยอาหาร ไฟเทต ออกซาเลต แคลเซียม และฟอสฟอรัส จะลดการดูดซึมแมงกานีส ส่วนที่ไม่ถูกดูดซึมจะถูกขับออกทางอุจจาระ

แมงกานีสในเลือดจะรวมกับโปรตีนอย่างหลวมๆ เป็นแทรนส์แมงกานิน (transmanganin) ร่างกายจะขับแมงกานีสออกทางลำไส้เล็กปนออกมากับน้ำดี แต่บางส่วนจะถูกดูดซึมกลับเข้าสู่กระแสเลือดได้ แมงกานีสจำนวนน้อยมากที่ถูกขับออกทางปัสสาวะ

หน้าที่ของแมงกานีส

  1. เป็นองค์ประกอบในโมเลกุลของเอนไซม์อาร์จิเนส ซึ่งมีแมงกานีส 4 อะตอมในโมเลกุล เป็นเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสังเคราะห์ยูเรีย
  2. เป็นองค์ประกอบในโมเลกุลของเอนไซม์ไดเพปทิเดสสำหรับย่อยโปรตีน
  3.  เป็นองค์ประกอบในโมเลกุลของและเอนไซม์ไพรูเวตไคเนสในวิถีไกลโคไลซิส
  4. เป็นตัวเร่งกิจกรรมของเอนไซม์หลายชนิดในวงจรเครบส์ โดยเฉพาะเอนไซม์ดีคาร์บอกซิเลสในปฏิกิริยาคาร์บอกซิเลชัน
  5. เป็นตัวเร่งกิจกรรมของเอนไซม์ที่เกี่ยวข้องกับการสร้างกรดไขมันและคอเลสเตอรอล
  6. จำเป็นต่อการทำงานของเอนไซม์แอลคาไลน์ฟอสฟาเทส
  7. จำเป็นต่อการสังเคราะห์โปรทรอมบินในการแข็งตัวของเลือด
  8. สามารถทำหน้าที่แทนแมกนีเซียมได้ ในการเร่งกิจกรรมของเอนไซม์ในปฏิกิริยาออกซิเดทีฟฟอสฟอริเลชัน (oxidative phosphorylation)

                เนื่องจากปฏิกิริยาต่างๆ ส่วนใหญ่เกิดในไมโทคอนเดรีย ดังนั้น ภายในเซลล์จึงพบแมงกานีสมากที่ไมโทคอนเดรีย และพบมากที่กระดูก ตับ ไต ตับอ่อน และต่อมเต้านม

แหล่งของอาหารที่มีแมงกานีส

                แมงกานีสพบได้ในอาหารทั่วๆ ไปทั้งพืชและสัตว์ อาหารที่มีแมงกานีสมาก ได้แก่ เมล็ดธัญชาติที่ไม่ได้ขัดสี ถั่วต่างๆ แป้งสาลี ข้าวโอต ผัก ผลไม้ ผักใบ ตับ ข้าว มันเทศ ชา และกาแฟ เป็นต้น แต่อาหารที่มาจากสัตว์ เช่น เนื้อสัตว์ต่างๆ มีแมงกานีสน้อย

ปริมาณที่ร่างกายควรได้รับ

                ปริมาณความต้องการที่ร่างกายควรได้รับ ประมาณ 2.0-5.0 มิลลิกรัมต่อวัน คนที่ขาดแมงกานีสพบได้น้อยมาก หากขาดจะเกิดอาการคลื่นไส้ อาเจียน ผิวหนังอักเสบ (dermatitis) เส้นผมและเล็บเจริญช้า และเส้นผมมีสีจางลง คนที่ทำงานในเหมืองแร่อาจมีโอกาสได้รับพิษจากแมงกานีส

 

 

ที่มา: นิธิยา รัตนาปนนท์ และวิบูลย์ รัตนาปนนท์ 2556 หลักโภชนศาสตร์ สำนักพิมพ์โอเดียนสโตร์ กรุุงเทพฯ



(เข้าชม 0 ครั้ง)

สมัครสมาชิก