▶ เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบแผ่น | Plate Heat Exchanger คืออะไร ? ◀Plate Heat Exchanger เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบเพลทหลายคนอาจไม่ทราบว่าคืออะไร มีหน้าที่อะไร มีความสำคัญอย่างไรกับระบบอุตสาหกรรม โดยในบทความนี้มีคำตอบมาให้คุณแล้ว
▶ Plate Heat Exchanger เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบแผ่น คือ ? ◀เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อน คืออุปกรณ์หรือเครื่องมือที่ไว้ใช้สำหรับการถ่ายเทความร้อนของของไหลชนิดหนึ่งไปสู่อีกชนิดหนึ่งซึ่งของไหลทั้งสองนี้จะไม่เกิดการผสมกัน เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนนี้เป็นอุปกรณ์ที่มีความสำคัญอย่างมากต่อระบบอุตสาหกรรม เนื่องจากเป็นอุปกรณ์ที่ถูกนำมาใช้ในระบบต่าง ๆ ทางวิศวกรรมอย่างแพร่หลาย อาทิ ในอุตสาหกรรมน้ำมันมีการใช้เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนเพื่อทำให้น้ำมันดิบร้อนขึ้นหรืออาจทำให้ไอน้ำซึ่งออกมาจากหอกลั่นกลายเป็นของเหลวหรืออาจะใช้เพื่อการลดอุณหภูมิของน้ำมันหรือก๊าซหรืออาจมีการนำไปใช้ในระบบอุตสาหกรรมประเภทอื่นซึ่งมีการนำความร้อนมาใช้ซ้ำหรือแลกเปลี่ยนความร้อนเพื่อเพิ่มหรือลดความร้อน เช่น อุตสาหกรรมปุ๋ย, อุตสาหกรรมเส้นใยและอุตสาหกรรมอาหารกระป๋อง
ในขณะที่เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบแผ่น Plate Heat Exchanger จะเป็นเครื่องมือในการแลกเปลี่ยนความร้อนที่ถูกนำมาใช้ในอุตสาหกรรมอาหารเป็นส่วนมาก โดยใช้เพื่อเพิ่มหรือลดอุณหภูมิในการแปรรูปอาหารด้วยความร้อนหรือใช้ในระบบการพาสเจอไรซ์อย่างต่อเนื่องเพื่อทำให้เข้มข้นหรือใช้ในระบบ ยู เอช ที นอกจากนี้plate heat exchanger ราคาไม่แพงมากอีกด้วย
▶ หลักการทำงาน Plate Heat Exchanger เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบแผ่น ◀Plate heat exchanger หลักการทํางานจะมีแผ่นแลกเปลี่ยนความร้อนหลายแผ่นถูกจัดวางเรียงขนานกันเป็นชุด โดนชุดแผ่นแลกเปลี่ยนความร้อนนี้จะอยู่ระหว่างเฟรมหน้า (fixed cover) และเฟรมอัด (movable cover) มีท่อเข้า-ออกอยู่ข้างบนของเฟรมหน้า หรืออาจจะอยูทั้งบนเฟรมหน้าและเฟรมอัดก็ได้ แต่ทั้งนี้ขึ้นอยู่กับการจัดการไหลในชุดแผ่น นอกจากนี้ชุดแผ่นและเฟรมจะต้องถูกยึดแน่นด้วยชุดสลักยึด (tightening bolt and nut) จากนั้นนำไปแขวนอยู่บนคานแขวนบน (carrying bar)และตั้งให้อยู่บนคานรับล่าง ลักษณะของแผ่นแลกเปลี่ยนความร้อนนั้นมีลักษณะเป็นแผ่นโลหะบางซึ่งมีผิวเป็นคลื่น แต่แผ่นแลกเปลี่ยนความร้อนบางชนิดมีปะเก็น อยู่รอบแผ่นที่ช่วยไม่ให้เกิดการรั่วออกและใช้บังคับทิศทางของการไหลได้
▶ ส่วนประกอบของ Plate Heat Exchanger เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบแผ่น ◀1. เฟรมมีหน้าที่ในการประกอบชุดของเพลทฮีทเข้าด้วยกันซึ่งจะใช้โบลท์ในการเป็นตัวยึด โดยมี
• เฟรมหน้า
• เฟรมอัด
• ขาตั้งหลัง
• คานบนและคานล่าง
• โบลท์และน็อต (สลักยึด)
2. ท่อเข้า-ออกใช้สำหรับรองรับของไหลที่มีกระแสเข้าและออก โดยท่อนี้มักอยู่ที่เฟรมหน้า
3. ชุดของเพลทฮีทมีหน้าที่ในการเป็นตัวกั้นของไหลที่มีการเข้าและออก
4. ปะเก็นใช้ในการป้องกันการรั่วออกและกำหนกทิศทางของของไหล
▶ ชนิดของ Plate Heat Exchanger เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนแบบแผ่น ◀Brazed plate heat exchangerเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนเป็นแบบแผ่นแบบเชื่อมติดกัน (Brazed plate heat exchanger) คือแผ่นถ่ายเทความร้อนหลายๆ แผ่นถูกนำมาเรียงต่อกัน โดยที่ของไหลแต่ละชนิดจะไหลผ่านเข้าไปในช่องว่างระหว่างแผ่นสลับกันซึ่งแผ่นถ่ายเทความร้อนนี้จะถูกซีลด้วยทองแดงหรือนิกเกิล เพราะฉะนั้นของไหลแต่ละชนิดจะไม่ผสมกันอย่างแน่นอนและถ่ายการเทความร้อนจะเกิดขึ้นโดยการที่ถ่ายเทความร้อนผ่านที่หน้าตัดของแต่ละแผ่น เครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนเป็นแบบแผ่นแบบเชื่อมติดกันจะใช้ในเครื่องจักรเช่น Chiller, Heat pump, Heat recovery unit, Oil cooler, Air Dryer
Gasket plate heat exchangerเครื่องแลกเปลี่ยนชนิดปะเก็น (Gasket plate heat exchanger) คือเป็นเครื่องแลกเปลี่ยนความร้อนที่สามารถถอดออกมาล้างได้ ลักษณะของเครื่องแลกเปลี่ยนนี้จะมีแผ่นเรียงเชื่อมติดกันโดยสลับระหว่างของร้อนและเย็นซึ่งตัวแผ่นจะมีรอนลูกฟูกที่ช่วยให้การแลกเปลี่ยนมีประสิทธิภาพมากขึ้น โดยมักใช้กับงานที่มีความสกปรก หรือมีตะกอน เพราะเครื่องแลกเปลี่ยนชนิดปะเก็นสามารถถอดและล้างทำความสะอาดได้ วัสดุของเครื่องแลกเปลี่ยนชนิดนี้มีทั้งแบบโลหะสแตนเลส และ ไทเทเนียนม โดยส่วนมากเครื่องแลกเปลี่ยนชนิดปะเก็นจะใช้ในงาน direct heat exchanger ของ Chiller, Heat Pump, Heat Reclaim เป็นต้น
▶ Plate Heat Exchanger ประโยชน์และข้อดี ◀Plate heat exchanger มีข้อดีและประโยชน์ดังนี้
1. มีค่าสัมประสิทธิ์การถ่ายเทความร้อนที่สูง
2. สามารถรับรู้อุณหภูมิข้ามความแตกต่างของอุณหภูมิเทอร์มินัลได้
3. สามารถต้านทานอุณหภูมิและความดันที่สูงได้
4. สามารถครอบคลุมบริเวณพื้นที่ขนาดเล็กได้
5. แผ่นแลกเปลี่ยนความร้อนมีความหนาและน้ำหนักเบา
6. มีค่าสัมประสิทธิ์การเปรอะเปื้อนที่ต่ำ ดังนั้นสิ่งสกปรกไม่สามารถเกาะได้ง่าย
7. การถ่ายเทความร้อนของสื่อมีหลากหลายแบบ
8. สามารถทำความสะอาดได้ง่าย
9. สามารถเปลี่ยนพื้นที่การถ่ายเทความร้อนได้ มีแรงดันใช้งานสูงสุดอยู่ที่ 8MPa