วิถีชีวิตของคนในสังคมไทยนับวันจะมีชีวิตที่เร่งรีบจากการเปลี่ยนแปลงอย่างรวดเร็วของสภาพทางเศรษฐกิจ สังคม และเทคโนโลยี ครอบครัวคนไทยมีเวลาในการเตรียมอาหารลดลง และชีวิตประจำวันต้องหันมาพึ่งพาอาหารสำเร็จรูปมากยิ่งขึ้น การเลือกผลิตภัณฑ์อาหารให้เหมาะสมสำหรับแต่ละบุคคล มีผลอย่างยิ่งต่อสุขภาพและคุณภาพชีวิตของผู้คนในสังคมไทย

ประเทศไทยมีผลิตภัณฑ์อาหารชนิดใหม่ๆ มากมาย เข้าสู่ตลาดทั้งที่ผลิตในประเทศและที่นำเข้ามาจากต่างประเทศ ผู้จัดจำหน่ายอาหารพยายามให้ข้อมูลแก่ผู้บริโภคผ่านทางสื่อต่างๆ ทั้งวิทยุ โทรทัศน์ อินเทอร์เนต และผ่านทางฉลากอาหาร

ฉลากอาหารมีข้อมูลที่ผู้ผลิตต้องการสื่อสารไปถึงผู้บริโภค เป็นข้อมูลที่เป็นประโยชน์และมีผลต่อการตัดสินใจเลือกซื้อผลิตภัณฑ์อาหาร หากผู้บริโภคมีความรู้ความเข้าใจเกี่ยวกับ ข้อมูลที่มีอยู่ในฉลากอาหารมากขึ้น จะทราบถึงคุณค่าทางโภชนาการของอาหารว่าเหมาะสมกับเงินท่ีจะต้องจ่ายหรือไม่ ร่างกายจะได้รับประโยชน์จากสารอาหารในอาหารชนิดนั้นมากน้อยเท่าไร จึงฉลาดที่จะเลือกผลิตภัณฑ์มากขึ้น และมีผลสะท้อนกลับทำให้ผู้ผลิตใส่ใจที่จะปรับปรุงคุณภาพของผลิตภัณฑ์ และให้ข้อมูลที่เป็นจริงมากยิ่งขึ้น

ส่วนประกอบที่สำคัญของข้อมูลในฉลากอาหาร ได้แก่

• ข้อมูลที่กฏหมายกำหนด เช่น เครื่องหมาย อย. วันเดือนปีที่และท่ีหมดอายุ ชื่อผู้ผลิต
• ปริมาณอาหาร
• ส่วนประกอบ และวัตถุเจือปนอาหาร (food additive)
• ฉลากโภชนาการ (nutrition label)
• ข้อมูลเกี่ยวกับวิธีการใช้ และการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์
• ข้อมูลที่บอกผู้บริโภคด้านมาตรฐานความปลอดภัยของผลิตภัณฑ์ เช่น GMP, HACCP
• ข้อมูลทางการตลาด เพื่อประชาสัมพันธ์สินค้า
• ข้อมูลที่เกี่ยวข้องกันการรับผิดชอบต่อสังคม เช่น การใช้บรรจุภัณฑ์ recycle
• อาหารที่มีโอกาสก่อภูมิแพ้ (food allergen)

โครงการคนไทยใส่ใจฉลากอาหาร เป็นโครงการกิจกรรมการเรียนรู้ และเผยแพร่ความรู้สู่สังคม สำหรับนักศึกษาในวิชา เคมีและจุลชีววิทยาอาหารประจำปีการศึกษา 2554 (2011 เคมีและจุลชีววิทยาอาหาร) ซึ่งนักศึกษาทุกคนมีส่วนร่วมในโครงการนี้

รายละเอียดกิจกรรม

นักศึกษาแบ่งกลุ่มและช่วยกันรวบรวมภาพถ่ายหรือตัวอย่างอาหาร เฉพาะอาหารอยู่ในบรรจุภัณฑ์และมีเครื่องหมายอย.

โดยแบ่งกลุ่มตามประเภทของอาหาร ดังนี้

• นมและผลิตภัณฑ์นมเช่น นมพร้อมดื่ม ไอศกรีมโยเกิร์ตเนยเนยแข็งนมผง
• เครื่องดื่ม เช่น น้ำดื่ม เครื่องดื่มที่มีแอลกอฮอล์ (alcoholic beverage) เครื่องดื่มที่ไม่มีแอลกอฮอล์ (non alcoholic beverage)
• เบเกอรี่เช่น ขนมปังเค้กแช่แข็ง คุ้กกี้
• ขนมขบเคี้ยว เช่น มันฝรั่งทอดกรอบ ถั่วทอด ปลาเส้น สาหร่าย
• ลูกอมลูกกวาดช๊อกโกแลต
• อาหารสำเร็จรูปแช่เย็น (chilled food) พร้อมรับประทาน (ready to eat)
• อาหารแช่เยือกแข็ง (frozen food,freezing)
• อาหารบรรจุกระป๋อง (canned food)
• เครื่องปรุงรส เช่น soysauceน้ำปลา น้ำมันหอย ผงปรุงรส ซุปก้อน เกลือ น้ำตาล
• อาหารแห้ง (dehydrated food) เช่น เมล็ดธัญชาติ (cereal grain) ถั่ว (legume) (ไม่รวมนมผง)

ตัวอย่าง

ผลิตภัณฑ์	ข้าวราดผักกระเพราไก่ (แช่แข็ง)
เครื่องหมายการค้า	พรานไพร
ผลิตโดย	บริษัท ยูเนี่ยนโฟรเซนโปรดักส์ จำกัด 1100 ถ.วิเชียรโชฎก ต.มหาชัย อ.เมือง จ.สมุทรสาคร 74000
ส่วนประกอบ	ข้าวสวยหอมมะลิ (jusmine rice) 76% ซอสผัดกระเพรา 12.5% เนื้อไก่ 6% โปรตีนจากถั่วเหลือง 4% ผัก (ใบกระเพรา,พริก) 1.5% มีส่วนประกอบที่มาจาก กุ้ง ปลาหอยนางรม ถั่วเหลือง แป้งสาลี
Production Date	21 04 11
Best before	21 10 12
คำ หรือรูปภาพ หรือสัญญลักษณ์ ที่ แสดงสรรพคุณด้าน คุณค่าทางด้านโภชนาการ หรือผลต่อสุขภาพ	ฉลากโภชนาการ (nutrition label) และคำแสดงสรรพคุณ เช่น low sugar, low fat, no cholesterol, high dietary fiber , high vitamin, high Vitamin C, DHA,กรดไขมันโอเมก้า 3 เป็นต้น
เครื่องหมายแสดงมาตรฐานคุณภาพ และความปลอดภัยอาหาร (food safety)	GMP, HACCP,