สารที่ใช้ฉีดเข้าสู่ร่างกายเพื่อให้ร่างกายสร้างภูมิต้านทานโรคเฉพาะอย่าง เช่น วัคซีนโรคอหิวาต์ วัคซีนไข้หวัดใหญ่
