connect networks, collect information, compare solutions, and compile knowledge for your best solution สร้างเครือข่าย รวบรวมข้อมูล เปรียบเทียบโซลูชั่น เพื่อพิจารณา เลือกโซลูชั่นที่ดีที่สุด

Food Wiki

ค้นหา 6,332 คำศัพท์

Apoptosis หรือ Physiological cell death / โปรแกรมการตายของเซลล์

โปรแกรมการตายของเซลล์ หรืออะพอบโทซิส เป็นโปรแกรมที่ทำงานประสานกันเพื่อควบคุมรูปแบบการตายของเซลล์
ทางพันธุกรรม (genetically regulated form of cell death) โดยปกติสิ่งที่มีชีวิตประกอบด้วยเซลล์ต่างๆ มากมาย
หลายล้านๆ เซลล์ อัตราการสร้างเซลล์ใหม่จะเท่ากับอัตราการตายของเซลล์ เพื่อรักษาขนาดให้คงที่ เมื่อมีอายุมากขึ้น
จะมีเซลล์ที่ถูกทำลาย (damaged cell) หรือเซลล์ที่ผิดปกติ (abnormal cell) เพิ่มมากขึ้น ซึ่งจะไปรบกวนการทำหน้าที่
ของอวัยวะปกติ จึงต้องกำจัดเซลล์ที่ตายหรือผิดปกติออก อย่างไรก็ตาม การตายของเซลล์โดยปกติไม่ได้เป็นกระบวนการ
แบบสุ่ม (random process) แต่จะมีโปรแกรมการตายของเซลล์ ซึ่งมีความสำคัญสำหรับการฟ่อของอวัยวะ (organ atrophy)
ระหว่างการเกิดโรค ซึ่งทำให้จำนวนเซลล์ลดลง

โปรแกรมการตายของเซลล์ เป็นกระบวนการที่รวดเร็วและมีเป้าหมายเฉพาะไปยังเซลล์แต่ละเซลล์มากกว่าที่จะเป็นกลุ่ม
เซลล์บริเวณหนึ่งบริเวณใด โปรแกรมการตายของเซลล์จะเริ่มมีขึ้นตั้งแต่การสร้างตัวอ่อน (embryogenesis) ในกระบวนการ
หมุนเวียนสร้างและสลายของเนื้อเยื่อ (tissue turnover) และภายหลังจากที่มีการดึงเอาโทรพิกฮอร์โมนออกจากเนื้อเยื่อ
เป้าหมาย

ในคนที่โตเต็มที่จะมีเซลล์ตายวันละประมาณ 10 ล้านล้าน (billion) เซลล์ ซึ่งสมดุลกับเซลล์ที่สร้างขึ้นใหม่ ตัวอย่าง
โปรแกรมการตายของเซลล์ เช่น การหลุดลอกออกของเซลล์เยื่อบุผนังลำไส้เล็ก โปรแกรมการตายของเซลล์อาจมีความ
สำคัญต่อคนที่เป็น autoimmune disease, degenerative disease และการแก่ เมื่ออายุมากขึ้นจะมีการลดลงของจำนวน
มวลเซลล์ในร่างกาย (body cell mass) ซึ่งจะถูกควบคุมโดยยีนหรือพันธุกรรมซึ่งจะสัมพันธ์กับความยืนยาวของชีวิต

โปรแกรมการตายของเซลล์เริ่มขึ้น เมี่อมีสารที่เป็นพิษอย่างร้ายแรง (noxious agent) เช่น ยา รังสี (irradiation) กระทำ
ต่อเซลล์ ทำให้มีการเปลี่ยนแปลงรูปร่าง (morphology) โดยมีการรวมตัวกันของของโครมาตินแยกออกจากนิวเคลียร์เมมเบรน
เซลล์จะหดตัว และแยกออกจากเซลล์ข้างเคียง เกิด nuclear และ cytoplasmic budding ได้เป็น membrane-bound
fragments (apoptotic bodies) และถูกกำจัดออกไปอย่างรวดเร็วโดย adjacent parenchymal cells หรือ macrophage

ในระยะเริ่มต้นของกระบวนการจะทำให้โปรตีนแยกออก (cleaving protein)  และเกิด  active enzyme ซึ่งจะไปฆ่าเซลล์
อย่างรวดเร็วและมีประสืทธิภาพ ทำลายนิวเคลียร์เมมเบรนและดีเอ็นเอของเซลล์ และโครงสร้างของเซลล์ (cell skeleton)
ในระยะเริ่มต้นของกระบวนการฟอสโฟลิฟิดที่เป็นองค์ประกอบของเซลล์เมมเบรน เช่น ฟอสฟาติดิลซีรีน ซึ่งมีประจุเป็นลบ
จะเคลี่อนย้ายจากผนังเซลล์ด้านในออกมาอยู่ด้านนอกเพื่อจะส่งสัญญาณว่าเซลล์กำลังจะตายแล้ว

โปรแกรมการตายถูกกระตุ้นได้หลายทาง แต่มีจุดเริ่มต้นจาก signaling route ที่แตกต่างกัน 2 ทาง คือ จากด้านนอกกระทำ
ต่อเซลล์เมมเบรน และจากด้านในกระทำต่อผนังไมโทคอนเดรีย หลังจากนั้นจะปล่อยไซโตโครมซี (cytochrome c) ออกมา
และ cell death pathway จะดำเนินต่อไปด้วย adapter molecule (Apaf-1) 



(เข้าชม 0 ครั้ง)

สมัครสมาชิก