Food Wiki

ค้นหา 6,333 คำศัพท์

Hunger mechanism / กลไกการเกิดความหิว

การเกิดความหิวถูกควบคุมด้วยส่วนของสมองที่ เรียกว่า ไฮโพทาลามัส (hypothalamus) เมื่อใดที่ร่างกายต้องการอาหาร
จะพบว่าส่วนหนึ่งของไฮโพทาลามัสได้ส่งสัญญาณไปยังกระเพาะอาหาร ทำให้เกิดความรู้สึกหิว และเมื่อร่างกายได้รับอาหารแล้ว
อีกส่วนหนึ่งของไฮโพทาลามัสจะส่งสัญญาณไปกดไม่ให้เกิดความรู้สึกหิว ซึ่งมีรายงานทางการแพทย์ยืนยันว่าพบคนไข้ที่มี
ไฮโพทาลามัสพิการ แล้วทำให้กินอาหารจุและอ้วนมาก เมื่อทำการทดลองในสัตว์ทดลอง เช่น หนู โดยทำลายไฮโพทาลามัสส่วนกลาง (medial hypothalamus) ด้วยการใช้เข็มแหลมๆ ทำลายสมองหนู ซึ่งเป็นบริเวณเดียวกับที่ตรวจพบความพิการในคนไข้
ผลปรากฏว่าสัตว์ทดลองกินอาหารได้มากและกินไม่ยอมหยุด ทั้งนี้เพราะศูนย์อิ่ม (satiety center) ซึ่งอยู่ที่ส่วนกลางของ
ไฮโพทาลามัสถูกทำลาย

แต่ถ้าทำลายเฉพาะด้านข้างของไฮโพทาลามัส (lateral hypothalamus) หนูจะเบื่ออาหารไม่ยอมกินอาหารจนตาย
แสดงว่าศูนย์หิว (hunger-control center) ซึ่งอยู่ด้านข้างของไฮโพทาลามัสถูกทำลาย จากผลการทดลองนี้จึงสรุปได้ว่า
ร่างกายของมนุษย์และสัตว์มีศูนย์อิ่มอยู่ที่ไฮโพทาลามัสส่วนกลาง ซึ่งจะทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับความอิ่ม และมีศูนย์หิว
อยู่ที่ไฮโพทาลามัสด้านข้างทำหน้าที่เกี่ยวข้องกับความหิว และคาดว่าศูนย์ทั้งสองมีความสัมพันธ์ต่อกัน ทำให้มีคำถามว่า
ไฮโพทาลามัสทราบได้อย่างไรว่าเมื่อใดร่างกายต้องการอาหารและมีการกระตุ้นศูนย์หิว

ผลการทดลองพบว่าในร่างกายมีกลไกควบคุมระดับน้ำตาลกลูโคสให้คงที่ (glucostatic mechanism) โดยระบบประสาท
ส่วนกลางตรงบริเวณด้านข้างของไฮโพทาลามัส หรือที่ศูนย์หิวมีตัวรับกลูโคส (glucoreceptor) ที่ไวต่อการตอบสนองต่อ
การเปลี่ยนแปลงระดับของน้ำตาลกลูโคสในเลือด ซึ่งได้มีการทดลองวัดความแตกต่างของความเข้มข้นของน้ำตาลกลูโคส
ในเส้นเลือดแดงและเส้นเลือดดำ พบว่าเมื่อระดับของน้ำตาลกลูโคสมีความแตกต่างกันน้อยจะเกิดความหิว

เมื่อกินอาหารเข้าสู่ร่างกายและถูกย่อยสลายอย่างสมบูรณ์แล้ว น้ำตาลกลูโคสจะถูกดูดซึมผ่านเซลล์เยื่อบุผนังลำไส้เล็ก
เข้าสู่กระแสเลือด ทำให้ระดับน้ำตาลกลูโคสในเส้นเลือดแดงแตกต่างจากเส้นเลือดดำมาก ความแตกต่างนี้จะไปกดศูนย์หิว
และไปกระตุ้นศูนย์อิ่มทำให้รู้สึกอิ่ม เมื่อเวลาผ่านไปอาหารถูกย่อยและดูดซึมหมดหรือลดน้อยลง น้ำตาลกลูโคสในเส้น
เลือดแดงจะถูกส่งต่อไปยังเซลล์ต่างๆ ทั่วร่างกาย  ทำให้ระดับน้ำตาลกลูโคสในเส้นเลือดแดงลดต่ำลงใกล้เคียงกับเส้นเลือดดำ
ภาวะนี้จะไปกระตุ้นศูนย์หิวให้เกิดความหิว ซึ่งเป็นระยะพอดีกับที่กระเพาะอาหารว่าง เกิดการหดตัวและมีเสียงร้องในท้อง

การทำงานของศูนย์หิวยังขึ้นอยู่กับจำนวนของไขมันที่ร่างกายสะสมไว้ เรียกว่า กลไกควบคุมระดับไขมันให้คงที่ (lipostatic
mechanism) เมื่อร่างกายมีไขมันสะสมมาก แสดงว่าได้รับอาหารมากเกินพอจะไปกดศูนย์หิว อย่างไรก็ตาม นักวิทยาศาสตร์
บางคนเชื่อว่า ปริมาณไขมันที่สะสมอยู่ในร่างกายเป็นตัวควบคุมการกินอาหารระยะยาว (long-term regulation) ส่วนระดับ
น้ำตาลกลูโคสในเลือดเป็นตัวควบคุมการกินอาหารระยะสั้น (short-term หรือ hour-by-hour regulation)



(เข้าชม 0 ครั้ง)

สมัครสมาชิก