วิทยาศาสตร์การอาหาร
นักวิทยาศาตร์การอาหาร เป็นวิชาชีพที่ปฏิบัติงานเกี่ยวข้องกับอุตสาหกรรมอาหารด้านการผลิต การประกันคุณภาพ หรือ
การควบคุมคุณภาพและความปลอดภัยอาหาร
ประเทศไทยเริ่มมีการศึกษาด้านวิทยาศาสตร์การอาหาร เมื่อปี พ.ศ. 2505 โดย รศ.นฤดม บุญ-หลง ได้พัฒนาหลักสูตร
สาขาวิทยาศาสตร์การอาหาร ที่มหาวิทยาลัยเกษตรศาสตร์ ชื่อหลักสูตร วิทยาศาสตร์และเทคโนโลยีการอาหาร (วทอ.)
สังกัด คณะเกษตร ต่อมาได้ยกฐานะเป็นคณะอุตสาหกรรมเกษตร เพื่อผลิตบุคลากรนักวิทยาศาสตร์เข้าสู่ภาคอุตสาหกรรมการอาหาร
ต่อมาเมื่ออุตสาหกรรมอาหารมีการพัฒนามากขึ้น มีการลงทุนและมีการขยายตัวของบริษัทผู้ผลิตอาหารทั้งในและจากต่างประเทศ
เช่น โรงงานผลิตอาหารกระป๋อง โรงงานผลิตอาหารแช่เยือกแข็ง โรงงานอุตสาหกรรมผลิตอาหารอบแห้ง โรงงานแปรรูปผลิตภัณฑ์จาก
เนื้อสัตว์ สัตว์น้ำ ผักผลไม้ เมล็ดธัญพืช ผลิตภัณฑ์นม อาหารขบเคี้ยว เป็นต้น ทำให้มีการผลิตนักวิทยาศาสตร์การอาหาร จากมหาวิทยาลัย
ในทุกภูมิภาคทั่วประเทศ
ปัจจุบันมีสมาคมสภาวิชาการอุตสาหกรรมเกษตร (FOSTAT) ทำหน้าที่จัดสอบเพื่อขึ้นทะเบียนเป็นนักวิทยาศาสตร์การอาหาร
ซึ่งผู้ที่จะสอบขึ้นทะเบียนได้ ต้องจบการศึกษาระดับปริญญาตรีวิทยาศาสตร์บัณฑิต สาขาเทคโนโลยีอาหาร หรือวิทยาศาสตร์การอาหาร
ที่มีความรู้ในกลุ่มวิชาต่อไปนี้
|
กลุ่มเคมีอาหาร |
|
|
- โครงสร้างและสมบัติทางเคมีขององค์ประกอบอาหาร ที่เกี่ยวข้องกับคุณภาพและความปลอดภัย - เคมีของการเปลี่ยนแปลงระหว่างการแปรรูปและเก็บรักษาอาหาร และการควบคุมป้องกัน - หลักการและเทคนิคการวิเคราะห์อาหารทางเคมี - สารเจือปนอาหาร - อันตรายทางเคมีอาหาร |
|
|
กลุ่มจุลชีววิทยาอาหาร |
|
|
- จุลินทรีย์ที่ทำให้เกิดโรค - มาตรฐานและการวิเคราะห์จุลินทรีย์ในอาหารประเภทต่างๆ |
|
|
กลุ่มแปรรูปและวิศวกรรมอาหาร |
|
|
- หลักการถนอนมอาหาร และการแปรรูปอาหารด้วยวิธีการต่างๆ เพื่อความปลอดภัย - ปัจจัยการแปรรูปที่มีผลต่อคุณภาพ และการทำลายจุลินทรีย์ที่ก่อให้เกิดโรคเพื่อความปลอดภัย - บรรจุภัณฑ์และการเก็บรักษาผลิตภัณฑ์ - สมดุลมวลและพลังงาน - การถ่ายโอนความร้อนและมวลสาร - กลศาสตร์ของไหล - ปฏิบัติการเฉพาะหน่วยในกระบวนการแปรรูป |
|
|
กลุ่มประกันคุณภาพ และสุขาภิบาลอาหาร |
|
|
- ความปลอดภัยอาหาร - ระบบการประกันคุณภาพ - สุขาภิบาล การจัดการน้ำและของเสียในโรงงาน |
จรรยาบรรณของนักวิทยาศาสตร์การอาหาร
ลักษณะของงานที่ทำ นักวิทยาศาสตร์การอาหารสามารถทำงานในบริษัทผู้ผลิตอาหาร มีหน้าที่ดังต่อไปนี้
1. แผนกผลิต (production) มีหน้าที่
2. แผนกวิจัยพัฒนา (Research and Development) มีหน้าที่
3. แผนกควบคุมคุณภาพและประกันคุณภาพ (quality control and quality assurance)
4. ด้านอื่นๆ เช่น การตลาด คุณค่าทางโภชนาการ