มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชน

มผช.1440/2552

น้ำตาลสดผงสำเร็จรูป

1. ขอบข่าย

1.1 มาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนนี้ครอบคลุมน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปพร้อมชงดื่ม อยู่ในลักษณะเป็นเม็ดขนาดเล็กและเป็นผง บรรจุในภาชนะบรรจุ

ที่มา:http://www.rakbankerd.com/products/view.php?product_id=2613&category_id=2&type_id=1000

2. บทนิยาม

ความหมายของคำที่ใช้ในมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนนี้ มีดังต่อไปนี้

2.1 น้ำตาลสดผงสำเร็จรูป หมายถึง ผลิตภัณฑ์ที่ได้จากการนำน้ำตาลสดจากช่อดอกของต้นตาลหรือต้นมะพร้าวมากรอง เคี่ยวจนงวด นำไปผสมกับน้ำตาลทรายป่น อาจเติมน้ำผึ้งนวดให้เข้ากัน แล้วยีผ่านตะแกรง ไล่ความชื้นโดยการผึ่งแดดอ่อนๆ

3. คุณลักษณะที่ต้องการ

3.1 ลักษณะทั่วไป

ต้องเป็นเกล็ดขนาดเล็กหรือเป็นผง แห้ง ไม่จับตัวเป็นก้อน

การทดสอบให้ทำโดยการตรวจพินิจ

3.2 สี

ต้องมีสีที่ดีตามธรรมชาติของน้ำตาลสดผงสำเร็จรูป

3.3 กลิ่น (flavoring agent)

ต้องมีกลิ่น (flavoring agent) ที่ดีตามธรรมชาติของน้ำตาลสดผงสำเร็จรูป ปราศจากกลิ่นอื่นที่ไม่พึงประสงค์ เช่น กลิ่นอับ

3.4 กลิ่นรส

ของเหลวที่สกัดด้วยน้ำเดือดได้ต้องมีกลิ่นรสที่ดีตามธรรมชาติของน้ำตาลสดปราศจากกลิ่นรสอื่นที่ไม่พึงประสงค์

เมื่อตรวจสอบโดยวิธีให้คะแนนตามข้อ 8.1 แล้ว ต้องได้คะแนนเฉลี่ยของแต่ละลักษณะจากผู้ตรวจสอบทุกคน ไม่น้อยกว่า 2 คะแนน และไม่มีลักษณะใดได้ 1 คะแนน จากผู้ตรวจสอบคนใดคนหนึ่ง

3.5 การละลาย

ต้องละลายในน้ำเดือดได้ภายในเวลา 30 วินาที โดยยอมให้มีส่วนที่ไม่ละลายน้ำได้ไม่เกินร้อยละ 0.5

การทดสอบให้ปฏิบัติตามข้อ 8.2

3.6 สิ่งแปลกปลอม

ต้องไม่พบสิ่งแปลกปลอมที่ไม่ใช่ส่วนประกอบที่ใช้ เช่น เส้นผม ดิน ทราย กรวด ชิ้นส่วนหรือสิ่งปฏิกูลจากสัตว์

การทดสอบให้ทำโดยการตรวจพินิจ

3.7 วอเตอร์แอกทิวิตี (water activity)

ต้องไม่เกิน 0.6

หมายเหตุ วอเตอร์แอกทิวิตี (water activity) เป็นปัจจัยสำคัญในการคาดคะเนอายุการเก็บอาหารและเป็นตัวบ่งชี้ถึงความปลอดภัยของอาหารโดยทำหน้าที่ควบคุมการอยู่รอด การเจริญ และการสร้างสารพิษของจุลินทรีย์

การทดสอบให้ใช้เครื่องวัดวอเตอร์แอกทิวิตีที่ควบคุมอุณหภูมิที่ (25 ± 2) องศาเซลเซียส

3.8 วัตถุเจือปนอาหาร

3.8.1 ห้ามใช้สีสังเคราะห์ทุกชนิด

3.8.2 หากมีการใช้สารให้ความหวานแทนน้ำตาลและวัตถุกันเสียให้ใช้ได้ตามชนิดและปริมาณที่กฎหมายกำหนด

การทดสอบให้ปฏิบัติตาม AOAC หรือวิธีทดสอบอื่นที่เป็นที่ยอมรับ

3.9 จุลินทรีย์

3.9.1 จุลินทรีย์ทั้งหมด ต้องไม่เกิน 1x 10⁴ โคโลนีต่อตัวอย่าง 1 มิลลิลิตร

3.9.2 ซาลโมเนลลา (Salmonella spp.) ต้องไม่พบในตัวอย่าง 25 กรัม

3.9.3 สตาฟิโลค็อกคัส ออเรียส (Staphylococcus aureus) ต้องไม่พบในตัวอย่าง 0.1 กรัม

3.9.4 บาซิลลัส ซีเรียส (Bacillus cereus) ต้องไม่เกิน 100 โคโลนีต่อตัวอย่าง 1 กรัม

3.9.5 คลอสตริเดียม เพอร์ฟริงเจนส์ (Clostridium perfringens) ต้องไม่เกิน 100 โคโลนีต่อตัวอย่าง 1 กรัม

3.9.6 โคลิฟอร์ม (Coliform) โดยวิธีเอ็มพีเอ็น (MPN) ต้องน้อยกว่า 2.2 ต่อตัวอย่าง 100 มิลลิลิตร

3.9.7 เอสเชอริเชีย โคไล (Escherichia coli) ต้องไม่พบในตัวอย่าง 100 มิลลิลิตร

3.9.8 ยีสต์และราต้องไม่พบในตัวอย่าง 1 มิลลิลิตร

การทดสอบให้ปฏิบัติตาม AOAC หรือ BAM (U.S.FDA) หรือวิธีทดสอบอื่นที่เทียบเท่า

4. สุขลักษณะ

4.1 สุขลักษณะในการทำน้ำตาลสดผงสำเร็จรูป สถานประกอบการต้องได้รับอนุญาตจากกระทรวงสาธารณสุขและให้เป็นไปตาม GMP

5. การบรรจุ

5.1 ให้บรรจุน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปในภาชนะบรรจุที่สะอาด ปิดได้สนิท และสามารถป้องกันการปนเปื้อนจากสิ่งสกปรกภายนอกได้

5.2 น้ำหนักสุทธิของน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปในแต่ละภาชนะบรรจุ ต้องไม่น้อยกว่าที่ระบุไว้ที่ฉลาก

การทดสอบให้ใช้เครื่องชั่งที่เหมาะสม

6. เครื่องหมายและฉลาก

6.1 ที่ภาชนะบรรจุน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปทุกหน่วย อย่างน้อยต้องมีเลข อักษร หรือเครื่องหมายแจ้งรายละเอียดต่อไปนี้ให้เห็นได้ง่าย ชัดเจน

(1) ชื่อเรียกผลิตภัณฑ์ เช่น น้ำตาลสดผงสำเร็จรูป น้ำตาลสดผงชงดื่ม ผงน้ำตาลสด

(2) ส่วนประกอบที่สำคัญ

(3) ชนิดและปริมาณวัตถุเจือปนอาหาร (ถ้ามี)

(4) น้ำหนักสุทธิ

(5) วัน เดือน ปีที่ทำ และวัน เดือน ปีที่หมดอายุ หรือข้อความว่า "ควรบริโภคก่อน (วัน เดือน ปี) "

(6) ข้อแนะนำในการบริโภคและการเก็บรักษา

(7) ชื่อผู้ทำหรือสถานที่ทำ พร้อมสถานที่ตั้ง หรือเครื่องหมายการค้าที่จดทะเบียน

ในกรณีที่ใช้ภาษาต่างประเทศ ต้องมีความหมายตรงกับภาษาไทยที่กำหนดไว้ข้างต้น

7. การชักตัวอย่างและเกณฑ์ตัดสิน

7.1 รุ่น ในที่นี้ หมายถึง น้ำตาลสดผงสำเร็จรูปที่มีส่วนประกอบเดียวกัน ทำโดยกรรมวิธีเดียวกัน ในระยะเวลาเดียวกัน

7.2 การชักตัวอย่างและการยอมรับ ให้เป็นไปตามแผนการชักตัวอย่างที่กำหนดต่อไปนี้

7.2.1 การชักตัวอย่างและการยอมรับ สำหรับการทดสอบการบรรจุและเครื่องหมายและฉลากให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน จำนวน 3 หน่วยภาชนะบรรจุเมื่อตรวจสอบแล้วทุกตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 5. และข้อ 6. จึงจะถือว่าน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด

7.2.2 การชักตัวอย่างและการยอมรับ สำหรับการทดสอบลักษณะทั่วไป สีกลิ่น (flavoring agent) กลิ่นรสการละลาย และสิ่งแปลกปลอมให้ใช้ตัวอย่างที่ผ่านการทดสอบตามข้อ 7.2.1 แล้ว จำนวน 3 หน่วยภาชนะบรรจุเมื่อตรวจสอบแล้วทุกตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 3.1 ถึงข้อ 3.6 จึงจะถือว่าน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด

7.2.3 การชักตัวอย่างและการยอมรับ สำหรับการทดสอบวอเตอร์แอกทิวิตี (water activity) และวัตถุเจือปนอาหารให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกัน จำนวน 3 หน่วยภาชนะบรรจุเพื่อทำเป็นตัวอย่างรวมโดยมีน้ำหนักรวมไม่น้อยกว่า 200 กรัม กรณีตัวอย่างไม่พอให้ชักตัวอย่างเพิ่มโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกันให้ได้ตัวอย่างที่มีน้ำหนักรวมตามที่กำหนด เมื่อตรวจสอบแล้วตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ3.7 และข้อ 3.8 จึงจะถือว่าน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด

7.2.4 การชักตัวอย่างและการยอมรับ สำหรับการทดสอบจุลินทรีย์ให้ชักตัวอย่างโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกันจำนวน 3 หน่วยภาชนะบรรจุเพื่อทำเป็นตัวอย่างรวม โดยมีน้ำหนักรวมไม่น้อยกว่า 200 กรัม กรณีตัวอย่างไม่พอให้ชักตัวอย่างเพิ่มโดยวิธีสุ่มจากรุ่นเดียวกันให้ได้ตัวอย่างที่มีน้ำหนักรวมตามที่กำหนด เมื่อตรวจสอบแล้วตัวอย่างต้องเป็นไปตามข้อ 3.9 จึงจะถือว่าน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปรุ่นนั้นเป็นไปตามเกณฑ์ที่กำหนด

7.3 เกณฑ์ตัดสิน

ตัวอย่างน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปต้องเป็นไปตามข้อ 7.2.1 ข้อ 7.2.2 ข้อ 7.2.3 และข้อ 7.2.4 ทุกข้อจึงจะถือว่าน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปรุ่นนั้นเป็นไปตามมาตรฐานผลิตภัณฑ์ชุมชนนี้

8. การทดสอบ

8.1 การทดสอบสี กลิ่น (flavoring agent) และกลิ่นรส

8.1.1 ให้แต่งตั้งคณะผู้ตรวจสอบ ประกอบด้วยผู้ที่มีความชำนาญในการตรวจสอบน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปอย่างน้อย 5 คน แต่ละคนจะแยกกันตรวจและให้คะแนนโดยอิสระ

8.1.2 เทตัวอย่างน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปลงในจานกระเบื้องสีขาว ตรวจสอบสีและกลิ่นโดยการตรวจพินิจและดม

8.1.3 เทตัวอย่างน้ำตาลสดผงสำเร็จรูปลงในภาชนะที่เหมาะสม เติมน้ำเดือดตามปริมาณที่ระบุไว้ที่ฉลากคนให้ละลายเป็นเวลา 30 วินาที ตรวจสอบกลิ่นรสทันทีโดยการชิม

8.1.4 หลักเกณฑ์การให้คะแนน ให้เป็นไปตามตารางที่ 1

ตารางที่ 1 หลักเกณฑ์การให้คะแนนในการทดสอบสี กลิ่น และกลิ่นรส

(ข้อ 8.1.4)

8.2 การทดสอบการละลาย

8.2.1 เครื่องมือ

8.2.1.1 เครื่องชั่งที่ชั่งได้ละเอียดถึง 0.0001 กรัม

8.2.1.2 ตู้อบไฟฟ้าที่ปรับและควบคุมอุณหภูมิได้

8.2.1.3 เครื่องดูดสุญญากาศ

8.2.1.4 กรวยกรองพร้อมกระดาษกรองวัตแมน เบอร์ 41 หรือเทียบเท่า

8.2.2 วิธีทดสอบ

ชั่งตัวอย่าง 10 กรัม ให้ทราบน้ำหนักแน่นอน ใส่ลงไปในน้ำเดือด 200 ลูกบาศก์เซนติเมตร คนให้ทั่วเป็นเวลา 30 วินาที กรองขณะร้อนผ่านกระดาษกรองวัตแมน ซึ่งอบที่อุณหภูมิ (100 ± 2) องศาเซลเซียส จนน้ำหนักคงที่แล้ว โดยใช้เครื่องดูดสุญญากาศช่วย ล้างส่วนที่ไม่ละลายด้วยน้ำร้อนที่มีอุณหภูมิประมาณ 80 องศาเซลเซียส จนกระทั่งไม่มีน้ำตาลเหลืออยู่ ซึ่งทดสอบโดยวิธีของโมลิช (Molisch) โดยเติมสารละลายแอลฟา-แนฟทอลในเอทานอล ร้อยละ 5 จำนวน 2 หยด ในน้ำล้าง 2 ลูกบาศก์เซนติเมตร เขย่า แล้วค่อยๆ รินกรดซัลฟิวริกเข้มข้น ความหนาแน่นสัมพัทธ์ 1.84 ปริมาตร 1 ลูกบาศก์เซนติเมตร ลงที่ข้างๆ ด้านในของหลอดทดลอง จะต้องไม่เกิดวงแหวนสีม่วงนำกระดาษกรองพร้อมส่วนที่ไม่ละลายไปอบให้แห้งในตู้อบไฟฟ้าที่มีอุณหภูมิ (100 ± 2) องศาเซลเซียสเป็นเวลา 1 ชั่วโมง ปล่อยให้เย็นในเดซิกเคเตอร์จนถึงอุณหภูมิห้อง แล้วชั่ง

8.2.3 วิธีคำนวณ

ส่วนที่ไม่ละลายในน้ำ ร้อยละ = 100 (M1 - M2)

M

เมื่อ M คือ น้ำหนักตัวอย่าง เป็นกรัม

M1 คือ น้ำหนักกระดาษกรองและส่วนที่ไม่ละลายก่อนอบ เป็นกรัม

M2 คือ น้ำหนักกระดาษกรองและส่วนที่ไม่ละลายหลังจากอบแล้ว เป็นกรัม

Reference

http://app.tisi.go.th/otop/pdf_file/tcps1440_52.pdf