อาหารเสริมสุขภาพ (health food) ปัจจุบันถูกจัดอยู่ในประเภทอาหารเสริมสุขภาพ มีอยู่มากมายหลายชนิดสามารถแบ่งประเภทได้ 2 วิธี คือ แบ่งตามคุณสมบัติและประสิทธิภาพ และแบ่งตามแหล่งที่มา

การแบ่งประเภทตามคุณสมบัติและประสิทธิภาพ อาจจะเป็นความเชื่อมาแต่โบราณ หรือจากหลักฐานการสนับสนุนทางวิทยาศาสตร์ อย่างไรก็ตาม อาหารเสริมสุขภาพชนิดเดียวกันอาจมีประสิทธิภาพหลายอย่างก็ได้ การจัดกลุ่มของผลิตภัณฑ์ตามคุณสมบัติและประสิทธิภาพที่เด่นๆของผลิตภัณฑ์ อาจแบ่งได้ดังนี้ อาหารบำรุงสุขภาพ อาหารเสริมสุขภาพ กลุ่มนี้มักจะมีการเสนอประสิทธิภาพว่าเป็นอาหารบำรุงร่างกาย รับประทานแล้วจะมีสุขภาพดี ตัวอย่างเช่น รังนก หูฉลาม ซุปไก่สกัด วิตามินต่างๆ แร่ธาตุต่างๆ อาหารป้องกันและรักษาโรค อาหารเสริมสุขภาพกลุ่มนี้จะเสนอสรรพคุณในการป้องกันและรักษาโรคบางชนิด เช่น สาหร่ายคลอเรลลา เสนอสรรพคุณว่า ลดการเสี่ยงต่อการเป็นมะเร็ง น้ำมันปลาลดการเกาะตัวของเกล็ดเลือด มีประสิทธิภาพในการป้องกันการอุดตันของหลอดเลือด ซึ่งเกิดจากลิ่มเลือด (thrombosis) ในคนไข้ท่ีเป็นโรคหลอดเลือดตีบและแข็งตัว (atherosclerosis) น้ำมันจากเมล็ดดอกอิฟนิงพริมโรส มีกรดไขมัน gamma-linolenic acid สูง ทำให้เพิ่มการสร้าง prostaglandins E1 / E2 หรือ prostaglandin E1 / thromboxane ให้สูงขึ้น ซึ่งมีผลให้การจับตัวของเกล็ดเลือดลดลง มีผลให้ช่วยลดความเสี่ยงของการอุดตันของเส้นเลือดเนื่องจากการเกิดลิ่มเลือด (thrombosis) โดยเฉพาะอย่างยิ่งในคนไข้โรคหลอดเลือดตีบและแข็งตัว (altherosclerosis) สำหรับเลซิทิน มีการเสนอสรรพคุณว่าช่วยลดการดูดซึมคอเลสเตอรอลในลำไส้เล็ก และช่วยลดระดับคอเลสเตอรอลในกระแสโลหิต อย่างไรก็ตาม จำนวนอาหารเสริมสุขภาพที่รับประทานเป็นเรื่องที่ต้องให้ความสำคัญและศึกษาโดยละเอียดต่อไป เนื่องจากถ้าร่างกายได้รับมากเกินไปจะมีผลข้างเคียงซึ่งไม่พึงประสงค์ต่างๆ ตามมา อาหารลดความอ้วน อาหารเสริมสุขภาพกลุ่มนี้ เป็นอาหารประเภทเพิ่มปริมาณ เมื่อบริโภคแล้วอิ่ม แต่มีคุณค่าทางโภชนาการน้อยมาก นอกจากช่วยลดความอ้วนแล้วยังช่วยให้เพิ่มปริมาณของกากอาหาร ทำให้ท้องไม่ผูก ตัวอย่างของอาหารเสริมสุขภาพกลุ่มนี้ ได้แก่ เมล็ดแมงลัก แป้งหัวบุก กัวร์กัม (guar gum) กัมอะราบิก (gumarabic) (gum เป็น polysaccharides ซึ่งไม่ใช่แป้ง ได้มาจากต้นไม้) อาหารเสริมสำหรับนักกีฬา อาหารเสริมสุขภาพกลุ่มนี้มักเป็นอาหารประเภทที่ให้พลังงานเร็ว  ได้แก่ มอโนแซ็กคาไรด์ เช่น เครื่องดื่มกลูโคส หรือ ไดแซ็กคาไรด์ เช่น เครื่องดื่มที่มีน้ำตาลซูโครส นอกจากนี้ยังมีเครื่องดื่มเกลือแร่ชนิดต่างๆ

การแบ่งประเภทตามแหล่งที่มา การแบ่งประเภทแบบนี้พิจารณาจากผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสุขภาพว่าเป็นผลิตภัณฑ์ ซึ่งผลิตจากพืชหรือสัตว์ ได้แก่ ผลิตภัณฑ์จากพืช อาหารเสริมสุขภาพกลุ่มนี้ผลิตมาจากต้นกำเนิดที่เป็นพืช ตัวอย่างเช่น น้ำมันดอกอิฟนิงพริมโรสสกัดจากเมล็ดดอกอิฟนิงพริมโรส เลซิทินผลิตจากส่วนที่เหลือหลังจากสกัดน้ำมันออกจากถั่วเหลืองแล้ว (สำหรับเลซิทินนี้อาจผลิตจากไข่แดงก็ได้ แต่ไม่ค่อยนิยมทำกัน) สาหร่ายคลอเรลลาผลิตจากสาหร่ายเซลล์เดียวคลอเรลลา สายพันธุ์ที่เพาะเลี้ยงมากที่สุดคือ Cholella pyrenoidosa เห็ดหลินจือที่มีลักษณะฝานเป็นชิ้นบางๆ แล้วตากแห้ง เป็นต้น ผลิตภัณฑ์จากสัตว์ อาหารเสริมสุขภาพกลุ่มนี้ผลิตมาจากต้นกำเนิดที่เป็นสัตว์ ตัวอย่างเช่น น้ำมันปลาซึ่งเป็นผลิตภัณฑ์ที่สกัดมาจากปลาทะเล นมผึ้งเป็นผลิตภัณฑ์ของผึ้งงาน รังนกเป็นน้ำลายของนกนางแอ่น ซุปสกัดเป็นผลิตภัณฑ์ซึ่งได้จากการสกัดอาหารโปรตีน เช่น ไก่ แล้วทำให้เข้มข้น เป็นต้น ผลิตภัณฑ์จากจุลินทรีย์ อาหารเสริมสุขภาพประเภทนี้เป็นผลิตภัณฑ์ที่ได้มาจากจุลินทรีย์ เช่น ยีสต์ซึ่งมีวิตามินบีต่างๆ สูง อาหารซึ่งใส่เชื้อที่ยังดำรงชีวิตอยู่ที่เป็น probiotics เช่น Lactobacillus sp., Bifidobacteria sp. อาหารกลุ่มนี้จะไม่ถึงกล่าวในรายละเอียด เนื่องจากผลิตภัณฑ์จากยีสต์มิได้เป็นที่นิยมในประเทศไทย ส่วนจุลินทรีย์ชนิด probiotics ได้มีกล่าวไว้แล้วในหน่วยผลิตภัณฑ์นม สำหรับผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสุขภาพที่จะกล่าวถึงในตอนต่อๆไป จะแบ่งตามแหล่งที่มาของผลิตภัณฑ์ โดยจะยกตัวอย่างผลิตภัณฑ์อาหารเสริมสุขภาพซึ่งเป็นที่นิยมในปัจจุบัน รวมทั้งคุณสมบัติ คุณค่าทางโภชนาการและสุขภาพ หรือสรรพคุณที่ได้มีการนำเสนอ การผลิต การจำหน่าย และการเก็บรักษา